Hallux valgus (scheve grote teen) bij volwassenen

Wat is een hallux valgus?

Hallux valgus is de medische naam voor een grote teen die scheef richting de tweede teen staat. Soms draait de grote teen hierbij ook. De nagel wijst dan meer in de richting van de andere voet.

Een hallux valgus komt veel voor. Niet iedereen heeft er last van, maar de scheefstand kan pijn veroorzaken en het moeilijker maken om passende schoenen te dragen. De afwijkende stand van de teen en de knobbel kunnen daarnaast als ontsierend worden ervaren.

De pijn zit niet altijd bij de knobbel. Er kunnen ook klachten ontstaan onder de bal van de voet of bij de teen naast de grote teen.

Knobbel of bunion bij de grote teen

Bij een hallux valgus verplaatst het eerste middenvoetsbeentje zich geleidelijk naar de binnenkant van de voet. De grote teen gaat juist richting de tweede teen staan. Hierdoor ontstaat de herkenbare knobbel aan de binnenkant van het grote teengewricht. Artsen noemen deze knobbel een bunion.

Een bunion bestaat niet altijd alleen uit bot. Tussen de huid en het bot zit een slijmbeurs die ervoor zorgt dat de huid over het bot kan bewegen. Door druk en wrijving, bijvoorbeeld van schoenen, kan deze slijmbeurs dikker worden of ontstoken raken. Dit wordt een steriele slijmbeursontsteking genoemd. De knobbel voelt dan wat zachter aan en kan in grootte wisselen.

Drie soorten hallux valgus

Er bestaan verschillende vormen van hallux valgus. De stand van de grote teen, het eerste middenvoetsbeentje en de andere gewrichten in de voet kan per persoon verschillen. Om te bepalen welke behandeling het beste past, is het belangrijk om te weten van welk type hallux valgus sprake is.

Meer over de soorten hallux valgus

Via de onderstaande knop leest u welke drie soorten hallux valgus worden onderscheiden en waarom dit verschil belangrijk is bij het kiezen van een behandeling.

Lees meer

Hoe ontstaat hallux valgus?

De precieze oorzaak van hallux valgus is nog niet volledig bekend. Waarschijnlijk ontstaat de scheefstand door een combinatie van erfelijke aanleg, eigenschappen van de voet en de beweeglijkheid van de gewrichten. Ook leeftijd speelt een rol.

Bij hallux valgus verandert de stand van het eerste middenvoetsbeentje. Dit bot verplaatst zich richting de binnenkant van de voet, terwijl de grote teen richting de tweede teen gaat staan. Hierdoor ontstaat de kenmerkende knobbel aan de binnenkant van de voet.

Is hallux valgus erfelijk?

Hallux valgus komt vaak bij meerdere mensen binnen dezelfde familie voor. Erfelijke aanleg lijkt daarom een belangrijke rol te spelen. Waarschijnlijk spelen daarbij erfelijke eigenschappen van de voet mee, zoals de vorm van de gewrichten en de soepelheid van de banden.

Bij sommige mensen is de scheve stand van de grote teen al op jonge leeftijd zichtbaar. Dit wordt juveniele hallux valgus genoemd.

Hallux valgus bij kinderen en jongeren

Via de onderstaande knop leest u meer over het ontstaan, de klachten en de behandeling van juveniele hallux valgus.

Lees meer

Kan hallux valgus ontstaan door schoenen?

Het is niet duidelijk in hoeverre schoenen hallux valgus kunnen veroorzaken. Ook mensen die vrijwel altijd op blote voeten lopen, kunnen een scheve grote teen ontwikkelen. Het is daarom niet bewezen dat smalle schoenen of hoge hakken hallux valgus veroorzaken.

Wel kunnen smalle of knellende schoenen een bestaande hallux valgus eerder pijnlijk maken. De schoen drukt dan tegen de bunion, waardoor druk, wrijving en irritatie kunnen ontstaan. Mensen die weinig of geen schoenen dragen, kunnen daarom wel een scheefstand hebben zonder daar veel last van te ervaren.

Het blijft onduidelijk waarom de ene persoon na jarenlang dragen van smalle schoenen geen scheefstand ontwikkelt, terwijl iemand met goed passende schoenen juist een ernstige hallux valgus kan krijgen.

Waarom komt hallux valgus vaker voor bij vrouwen?

Hallux valgus komt veel vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Mogelijk komt dit doordat vrouwen gemiddeld soepelere gewrichten hebben. Ook smallere schoenen kunnen ervoor zorgen dat een bestaande scheefstand eerder klachten veroorzaakt.

Leeftijd en reumatische aandoeningen

Leeftijd speelt eveneens een rol. De grote teen kan in de loop van het leven steeds schever gaan staan. Het is echter moeilijk te voorspellen of de scheefstand zal toenemen en hoe snel dit gebeurt.

Ook mensen met aandoeningen die gepaard gaan met reumatische gewrichtsontstekingen krijgen vaker een hallux valgus. Veranderingen en beschadigingen in de gewrichten kunnen daarbij invloed hebben op de stand van de grote teen.

Welke klachten geeft een hallux valgus?

Niet iedereen met hallux valgus heeft pijn. De ernst van de scheefstand zegt ook weinig over de ernst van de klachten. Sommige mensen hebben veel pijn terwijl de grote teen maar een beetje scheef staat. Anderen hebben juist een ernstige scheefstand, maar weinig of geen klachten.

De pijn zit niet altijd bij de knobbel aan de binnenkant van de voet. Klachten kunnen ook ontstaan onder de bal van de voet of bij de teen naast de grote teen.

Pijnlijke knobbel bij de grote teen

Vaak is het de bunion, de knobbel aan de binnenkant van de voet, die pijn doet. De knobbel kan tegen de schoen drukken en problemen geven bij het vinden of dragen van passende schoenen.

De klachten zijn vaak erger in de winter, wanneer vaker gesloten schoenen worden gedragen. Door druk en wrijving kan de slijmbeurs bij de bunion geïrriteerd of ontstoken raken. De knobbel kan dan dikker, gevoeliger en pijnlijker worden.

Soms wordt de knobbel erg dik door een slijmbeursontsteking, zoals bij deze patiënt.

Pijn onder de bal van de voet

Een hallux valgus kan ook pijn onder de bal van de voet veroorzaken. Soms is niet de bunion, maar juist de pijn onder de voorvoet de belangrijkste klacht.

Klachten aan de tweede teen

Soms veroorzaakt niet de grote teen zelf de meeste klachten, maar de teen ernaast. De grote teen kan tegen de tweede teen drukken, waardoor deze in de verdrukking komt en geleidelijk krom gaat staan. Dit wordt een hamerteen of klauwteen genoemd.

Een kromme tweede teen kan pijn doen en problemen geven in schoenen. Het ontstaan van een hamerteen of klauwteen bij hallux valgus kan een reden zijn om een operatieve correctie van de grote teen te overwegen.

Hallux valgus zonder pijn

Een opvallende scheefstand hoeft dus niet automatisch veel pijn te veroorzaken. Bij de keuze voor een behandeling zijn vooral de klachten en de problemen met het dragen van schoenen belangrijk, en niet alleen de stand of het uiterlijk van de grote teen.

Uw hallux valgus laten beoordelen

Heeft u pijn bij de knobbel, onder de bal van de voet of aan de tweede teen? Een specialist kan onderzoeken waar de klachten vandaan komen en welke behandeling bij uw voet past. Via de onderstaande knop vindt u een expertisepraktijk bij u in de buurt.

Vind een expertisepraktijk

Hoe wordt hallux valgus herkend en vastgesteld?

Een hallux valgus is meestal te herkennen aan de scheve stand van de grote teen en de knobbel aan de binnenkant van de voet. De specialist stelt de diagnose vast met lichamelijk onderzoek en een röntgenfoto van de voet.

Het onderzoek helpt om te bepalen van welk type hallux valgus sprake is, hoe ernstig de scheefstand is en welke behandeling bij de voet kan passen.

Lichamelijk onderzoek van de voet

Bij het lichamelijk onderzoek kijkt de specialist naar de stand van de grote teen, de plaats van de knobbel en de beweeglijkheid van het grote teengewricht. Ook wordt onderzocht waar de pijn zit en of er andere afwijkingen aanwezig zijn, zoals een hamerteen, pijn onder de bal van de voet of een platvoet.

De stand van de grote teen kan per persoon sterk verschillen. Soms staat de teen vooral scheef richting de tweede teen. Bij anderen is de grote teen ook gedraaid, waardoor de nagel meer in de richting van de andere voet wijst.

Röntgenfoto bij hallux valgus

Op een röntgenfoto kan de specialist de stand van de botten en gewrichten beoordelen. De foto helpt om vast te stellen hoe ernstig de scheefstand is en welk type hallux valgus aanwezig is.

Ook kan op de röntgenfoto worden gezien of er slijtage in het grote teengewricht of een andere afwijking in de voet aanwezig is. Deze informatie is belangrijk bij het kiezen van een passende behandeling.

Aandoeningen die op hallux valgus lijken

Niet iedere knobbel of pijnlijke plek bij de grote teen wordt veroorzaakt door hallux valgus. Ook bij andere aandoeningen kan een bult bij de grote teen ontstaan. De plaats van de knobbel en de stand en beweeglijkheid van de teen geven belangrijke aanwijzingen over de oorzaak.

Strakke buigpees van de grote teen

Een pijnlijke knobbel aan de zijkant van de grote teen zonder dat de teen duidelijk scheef staat, kan passen bij een strakke buigpees van de grote teen. De knobbel ontstaat dan op een andere manier dan bij hallux valgus.

Een knobbel aan de zijkant van de grote teen door een strakke buigpees.

Meer over een strakke buigpees

Via de onderstaande knop leest u meer over de klachten, diagnose en behandeling van een strakke buigpees van de grote teen.

Lees meer

Hallux rigidus: een stijve grote teen

Een pijnlijke knobbel bovenop het grote teengewricht kan wijzen op slijtage van het gewricht. De grote teen is dan vaak ook stijver en kan minder goed omhoog en omlaag bewegen. Deze aandoening wordt hallux rigidus genoemd.

Hallux valgus en hallux rigidus worden regelmatig met elkaar verward. Bij hallux valgus zit de knobbel vooral aan de binnenkant van de voet en staat de grote teen richting de tweede teen. Bij hallux rigidus zit de knobbel meestal bovenop het gewricht en staat vooral de stijfheid van de teen op de voorgrond.

Meer over hallux rigidus

Via de onderstaande knop leest u meer over de oorzaken, klachten, diagnose en behandeling van een stijve grote teen.

Lees meer

Welke behandelingen zijn er voor hallux valgus?

Hallux valgus kan zonder operatie of met een operatie worden behandeld. Welke behandeling het beste past, hangt vooral af van de klachten die u ervaart en de problemen die u heeft met het dragen van schoenen.

Een behandeling zonder operatie richt zich vooral op het aanpassen van de schoen aan de vorm van de voet. Dit is met name zinvol als u moeite heeft om passende schoenen te vinden, maar op blote voeten weinig of geen pijn heeft. Heeft u ook op blote voeten pijn of wilt u niet steeds bredere schoenen dragen, dan kan een operatie worden overwogen. Bij een operatie wordt de stand van de voet gecorrigeerd, zodat de vorm van de voet beter aansluit bij een normale schoen.

Hallux valgus behandelen zonder operatie

Mogelijke behandelingen zonder operatie

• Schoenadvies
• De schoen plaatselijk oprekken
• Steunzolen
• Therapiesokken met een gellaagje
• Orthopedisch vilt
• Teenspreiders
• Aanpassing van de eigen schoenen
• Orthopedische maatschoenen
• Controle en kosten

Welke schoenen zijn geschikt bij hallux valgus?

Bij hallux valgus zijn schoenen met voldoende ruimte rond de voorvoet en de bunion meestal het comfortabelst. Vooral zachte materialen en een brede leest kunnen de druk op de pijnlijke knobbel verminderen.

Brede schoenen van zacht leer

Kies bij voorkeur schoenen met een brede leest die zijn gemaakt van zacht, echt leer. Let erop dat er geen stiksels over de bunion lopen. Door een stiksel kan het leer op die plaats namelijk niet goed oprekken.

Er zijn ook speciale schoenen met een elastische bovenkant. Het materiaal kan dan gemakkelijker meegeven, waardoor er minder druk op de bunion komt.

Schoenen met voorvoetafwikkeling

Het lopen kan gemakkelijker worden als een schoen tijdens de stap beter doorrolt. Bij een schoen waarvan de neus wat meer omhoog staat, hoeft de voorvoet minder te buigen. Dit wordt afwikkelcompensatie genoemd.

Schoenen met afwikkelcompensatie zijn onder andere verkrijgbaar bij merken als Mephisto Sano en MBT. Schoenenwinkels die zijn aangesloten bij Podolinéa kunnen adviseren over verschillende modellen met voorvoetafwikkeling.

Een schoen met voorvoetafwikkeling.

Daarnaast bestaan er schoenen die speciaal zijn ontworpen voor voeten met een pijnlijke bunion. Een kwaliteitsschoenenwinkel kan helpen bij het vinden van een passende schoen.

Merken met verschillende wijdtematen die geschikt kunnen zijn voor een scheve grote teen zijn Gemini, Vamos, Waldläufer en Aco. Het merk Hanwag heeft verschillende modellen wandelschoenen met extra ruimte rond de bunion.

De schoen plaatselijk oprekken

Een schoen van echt leer kan plaatselijk worden opgerekt op de plek waar de bunion zit. Dit gebeurt met een kogeltang. Hierdoor ontstaat meer ruimte rond de knobbel en vermindert de druk van de schoen.

Steunzolen bij hallux valgus

Voor een steunzool moet voldoende ruimte in de schoen aanwezig zijn. Steunzolen kunnen daarom het beste worden gedragen in schoenen met een uitneembare binnenzool. De standaard binnenzool kan dan worden vervangen door de op maat gemaakte steunzool.

Een voorbeeld van een op maat gemaakte steunzool.

Therapiesokken met een gellaagje

Therapiesokken hebben aan de binnenkant een gellaagje op de pijnlijke plek van de voet. Dit laagje beschermt de huid en vermindert de druk- en schuifkrachten op de bunion.

Een therapiesok met een gellaagje bij de pijnlijke bunion. De sok is voor de foto binnenstebuiten gedraaid.

Orthopedisch vilt tegen druk op de bunion

Orthopedisch vilt kan met een plaklaag in de schoen worden aangebracht om de druk rond de pijnlijke plek te verminderen. Dit is vooral geschikt wanneer u klachten heeft in schoenen die u toch moet blijven dragen, zoals werkschoenen.

Het vilt kan ook tijdelijk worden gebruikt totdat irritatie van de huid of slijmbeurs is hersteld.

Helpen teenspreiders bij hallux valgus?

Er wordt veel reclame gemaakt voor teenspreiders die de stand van de grote teen zouden verbeteren. Tot op heden is er echter geen wetenschappelijk bewijs dat deze teenspreiders daadwerkelijk effect hebben op de klachten van hallux valgus.

Aanpassing van de eigen schoenen

De zool van uw eigen schoen kan worden aangepast, zodat de schoen tijdens het lopen gemakkelijker doorrolt. Hierdoor kost de afwikkeling van de voet minder moeite en kan het lopen gemakkelijker en minder pijnlijk worden.

Een dergelijke aanpassing wordt een orthopedische voorziening aan confectieschoenen genoemd, afgekort als OVAC.

Links ziet u de schoenen in de oorspronkelijke staat. Rechts ziet u dezelfde schoenen met een orthopedische aanpassing.

Meer over aanpassingen aan gewone schoenen

Via de onderstaande knop leest u meer over orthopedische voorzieningen aan confectieschoenen.

Lees meer

Orthopedische maatschoenen bij hallux valgus

Als u niet geopereerd wilt of kunt worden en niet meer in gewone confectieschoenen past, kan een orthopedische maatschoen een oplossing zijn. Deze schoenen worden volledig op maat gemaakt.

Orthopedische schoenen kunnen tegenwoordig in veel verschillende kleuren en modellen worden uitgevoerd. Een specialist kan u adviseren over een geschikte orthopedische schoentechnicus bij u in de buurt.

Controle en kosten van de behandeling

Via de onderstaande pagina’s leest u meer over de controles tijdens een behandeling zonder operatie en over de mogelijke kosten.

Meer over controle

Meer over kosten

Welke behandeling past bij uw voet?

Een specialist kan beoordelen welke schoen, steunzool of andere aanpassing bij uw voet en klachten past. Via de onderstaande knop vindt u een expertisepraktijk bij u in de buurt.

Vind een expertisepraktijk

Operatieve behandeling van hallux valgus

Wel of geen hallux valgus operatie?

Een hallux valgus operatie wordt sterk afgeraden wanneer u nog weinig of geen pijn heeft. Het is niet verstandig om preventief te opereren omdat de grote teen in de toekomst mogelijk schever gaat staan. Het is namelijk moeilijk te voorspellen of de scheefstand erger wordt en hoe snel dit gebeurt.

Hoeveel pijn iemand ervaart, is persoonlijk en hangt ook samen met werk en sport. Iemand met een staand of lopend beroep kan bijvoorbeeld eerder klachten krijgen, zeker wanneer daarbij representatieve schoenen moeten worden gedragen.

Klachten aan de tweede teen

Een deel van de mensen heeft weinig last van de bunion zelf, maar juist pijn aan de tweede teen. De grote teen drukt dan tegen de tweede teen, waardoor deze krom kan gaan staan. Dit wordt een hamerteen genoemd.

Na verloop van tijd kan het gewricht van de tweede teen zelfs uit de kom worden gedrukt. Dit kan pijn veroorzaken onder de bal van de voet en aan de basis van de tweede teen. Wanneer de tweede teen pijn doet of uit de kom raakt, kan dit een reden zijn om de hallux valgus operatief te corrigeren. Als de tweede teen langdurig uit de kom staat, kan het lastig zijn om deze later nog volledig te herstellen.

Links ziet u de voet vóór de operatie. Het gewricht tussen het tweede middenvoetsbeentje en de tweede teen staat uit de kom. Rechts ziet u de voet na de operatie. De grote teen is met een MTP-I-artrodese gecorrigeerd en het gewricht van de tweede teen is weer in de kom geplaatst. De zaagsnede in het tweede middenvoetsbeentje is met een schroef vastgezet.

Een hallux valgus operatie is geen esthetische operatie

Een hallux valgus operatie is niet bedoeld om de voet alleen mooier te maken. Het doel van de operatie is het verminderen van pijn en beperkingen.

Een voet die vóór de operatie geen pijn doet, kan na een operatie wel pijnlijk worden. Sommige mensen hebben na de ingreep zelfs meer pijn dan daarvoor. Het is daarom belangrijk om vóór de operatie goed af te wegen hoeveel klachten de hallux valgus daadwerkelijk veroorzaakt.

Wat gebeurt er tijdens een hallux valgus operatie?

Vaak wordt gedacht dat tijdens een hallux valgus operatie alleen een stuk van de bunion wordt verwijderd. Dat klopt niet. De knobbel ontstaat doordat een deel van het grote teengewricht uit de normale stand is gedraaid. Alleen de knobbel verwijderen zou het gewricht kunnen beschadigen en lost de oorzaak van de scheefstand niet op.

Bij de operatie wordt het botdeel met de bunion richting het tweede middenvoetsbeentje verplaatst. Hierdoor komen de delen van het grote teengewricht weer beter boven elkaar te staan. Niet alleen de botten, maar ook de pezen van de grote teen worden daarbij in een betere positie gebracht.

Hoe verloopt de operatie meestal?

In de meeste gevallen bestaat de operatie uit de volgende stappen:

• de specialist maakt een snee aan de zijkant van de voet, over de bunion;
• de stand van de botten en pezen wordt gecorrigeerd;
• de huid wordt gehecht en de voet krijgt een drukverband dat één week moet blijven zitten;
• na deze week krijgt u meestal een afneembare teenspica, een spalkje dat de grote teen in de juiste stand houdt;
• in zeldzame gevallen wordt gips gebruikt, bijvoorbeeld bij zwakke botten of osteoporose;
• de operatie duurt ongeveer 30 minuten per voet. Bij sommige operatietechnieken kunnen beide voeten tijdens dezelfde operatie worden behandeld.

Voor de operatie onderzoekt de specialist of er nog andere problemen aan de voet aanwezig zijn die tijdens dezelfde ingreep behandeld moeten worden. Voorbeelden hiervan zijn kromme tenen, een zenuwbeknelling of een platvoet.

Welke operatietechniek past bij uw voet?

Er bestaan verschillende operatietechnieken voor hallux valgus. Welke operatie wordt gekozen, hangt af van de stand van de grote teen, de ernst van de scheefstand, eventuele slijtage en de beweeglijkheid van de gewrichten in de voet.

• Bij een minder ernstige scheefstand kan een Chevron-osteotomie worden gebruikt.
• Bij een matige of verder gevorderde scheefstand kan een Scarf-osteotomie worden toegepast.
• Bij een ernstige hallux valgus of een te beweeglijk TMT-I-gewricht kan een TMT-I-artrodese worden uitgevoerd.
• Bij een ernstige hallux valgus met slijtage van het grote teengewricht kan een MTP-I-artrodese worden gebruikt.
• Als de grote teen na een andere correctie nog niet recht genoeg staat, kan aanvullend een Akin-osteotomie worden uitgevoerd.

Advies over een mogelijke operatie

Welke operatie bij uw voet past, kan pas worden bepaald na lichamelijk onderzoek en beoordeling van de röntgenfoto’s. Via de onderstaande knop kunt u een consult aanvragen om uw klachten en de mogelijke behandelingen te laten beoordelen.

Consult aanvragen

Chevron-osteotomie bij hallux valgus

Wanneer wordt een Chevron-osteotomie toegepast?

Een Chevron-osteotomie wordt gebruikt wanneer de scheefstand van de grote teen nog niet zo ernstig is. Bij deze operatie blijft het grote teengewricht behouden en beweeglijk.

Hoe verloopt een Chevron-osteotomie?

De specialist maakt meestal een snee direct over de bunion. Een klein deel van het uitstekende bot wordt verwijderd, zonder het gewricht te beschadigen. Daarna wordt het eerste middenvoetsbeentje met een V-vormige zaagsnede doorgezaagd.

Het botdeel met de bunion wordt naar binnen geschoven totdat de grote teen in een betere stand staat. De botdelen worden vervolgens met een schroef aan elkaar vastgezet. Deze schroef verzinkt in het bot.

Als de grote teen na deze correctie nog niet recht genoeg staat, kan aanvullend een Akin-osteotomie worden uitgevoerd. Eventuele hamertenen kunnen tijdens dezelfde operatie worden behandeld.

Video over de Chevron-osteotomie

Bij een Chevron-osteotomie wordt een V-vormige zaagsnede in het eerste middenvoetsbeentje gemaakt.

Nabehandeling na een Chevron-osteotomie

Na de operatie draagt u gedurende acht weken een revalidatieschoen en een afneembaar spalkje rond de voorvoet. De uitgebreide instructies over het drukverband, de teenspica, oefeningen en controles vindt u verderop bij het herstel na de operatie.

De revalidatieschoen die na de operatie wordt gedragen.

Scarf-osteotomie bij hallux valgus

Wanneer wordt een Scarf-osteotomie toegepast?

Een Scarf-osteotomie wordt toegepast bij een matige of verder gevorderde hallux valgus. Ook bij deze operatie blijft het grote teengewricht behouden en beweeglijk.

Hoe verloopt een Scarf-osteotomie?

De specialist maakt meestal een wat langere snee over de bunion en het eerste middenvoetsbeentje. Een klein deel van het uitstekende bot wordt verwijderd, zonder het gewricht te beschadigen.

Daarna wordt een Z-vormige zaagsnede in het eerste middenvoetsbeentje gemaakt. De twee botdelen worden ten opzichte van elkaar verschoven, waarbij het botdeel met de bunion naar binnen wordt geplaatst. Vervolgens worden de botdelen met schroeven in de nieuwe stand vastgezet. De schroeven verzinken in het bot.

Als de grote teen na de correctie nog niet recht genoeg staat, kan aanvullend een Akin-osteotomie worden uitgevoerd. Ook hamertenen kunnen tijdens dezelfde operatie worden behandeld.

Bij een Scarf-osteotomie wordt een Z-vormige zaagsnede in het eerste middenvoetsbeentje gemaakt.

Video over de Scarf-osteotomie

Een voet vóór en na een gecombineerde Scarf- en Akin-osteotomie. Ook de tweede teen is tijdens deze operatie behandeld.

Kan de voet langer worden na de operatie?

Doordat de tenen na de operatie rechter staan, kan de voet iets langer worden. Een scheve grote teen neemt namelijk minder ruimte in dan een rechte teen. Het is daardoor mogelijk dat u na een hallux valgus operatie een grotere schoenmaat nodig heeft.

Nabehandeling na een Scarf-osteotomie

Na de operatie krijgt u een drukverband dat één week blijft zitten. Het verband mag in deze periode niet worden verwijderd. Dit verkleint het infectierisico en helpt om de grote teen in de juiste stand te houden.

Een week na de operatie vindt een wondcontrole plaats en wordt een afneembare teenspica gemaakt. Deze houdt de grote teen in de gecorrigeerde stand. De teenspica wordt gedragen tot de controle bij de specialist, ongeveer acht weken na de operatie. Tijdens deze controle wordt ook een nieuwe röntgenfoto gemaakt.

MTP-I-artrodese: het grote teengewricht vastzetten

Wanneer wordt een MTP-I-artrodese toegepast?

Een MTP-I-artrodese wordt gebruikt bij een ernstige hallux valgus of wanneer het grote teengewricht niet alleen scheef staat, maar ook is versleten. Deze slijtage wordt artrose of hallux rigidus genoemd.

Indien nodig kunnen tijdens dezelfde operatie ook hamertenen of andere afwijkingen aan de voet worden behandeld.

Kan de grote teen na een MTP-I-artrodese nog bewegen?

Bij een MTP-I-artrodese wordt het gewricht tussen het eerste middenvoetsbeentje en de grote teen in een rechte stand vastgezet. Dit gewricht kan daarna niet meer omhoog en omlaag bewegen.

Het kleinere gewricht tussen de twee kootjes van de grote teen, het IP-gewricht, blijft wel beweeglijk. In de praktijk kunnen de meeste mensen na het herstel weer goed lopen en hun eerdere sportactiviteiten hervatten.

Het dragen van zeer hoge hakken wordt na deze operatie moeilijker. Een hakhoogte van ongeveer vier tot vijf centimeter wordt vaak nog wel verdragen.

Hoe verloopt een MTP-I-artrodese?

De specialist maakt meestal een snee over de bunion aan de binnenkant van de voet. Het kraakbeen wordt aan beide kanten van het grote teengewricht verwijderd. Daarna wordt de grote teen in de juiste stand geplaatst en meestal met twee verzonken schroeven vastgezet. Soms wordt een plaat met schroeven gebruikt.

Links ziet u een ernstige hallux valgus. Rechts is de grote teen met een MTP-I-artrodese rechtgezet. Ook de andere tenen zijn tijdens dezelfde operatie gecorrigeerd.

Het grote teengewricht is in een rechte stand vastgezet met schroeven.

Nabehandeling na een MTP-I-artrodese

De huid wordt met oplosbare hechtingen gesloten. Op de operatiekamer krijgt u een drukverband dat één week blijft zitten. De voet mag in deze periode nog niet worden belast en het verband mag niet worden verwijderd.

Een week na de operatie krijgt u een gipsschoen. Hiermee mag u lopen en de voet zo veel belasten als aangenaam voelt. Het gips wordt na zes weken verwijderd. Daarna wordt een röntgenfoto gemaakt om te controleren of de botten goed aan elkaar zijn gegroeid.

De voet is na het verwijderen van het gips meestal nog erg gezwollen. Daarom kunt u in het begin het beste een wijde schoen dragen. Het vastgezette grote teengewricht mag niet worden geoefend.

Een voet vóór en na een MTP-I-artrodese. De grote teen is met een plaat en schroeven vastgezet. Ook de tweede en derde teen zijn tijdens dezelfde operatie behandeld. Doordat de tenen rechter staan, kan de voet na de operatie langer zijn.

Meer over een MTP-I-artrodese

Via de onderstaande knop leest u meer over het vastzetten van het grote teengewricht en de nabehandeling.

Lees meer

TMT-I-artrodese bij hallux valgus

Wanneer wordt een TMT-I-artrodese toegepast?

Een TMT-I-artrodese wordt gebruikt bij een ernstige hallux valgus of wanneer het gewricht tussen de middenvoet en het eerste middenvoetsbeentje te beweeglijk is. Deze operatie kan ook onderdeel zijn van een operatieve platvoetcorrectie.

Het TMT-I-gewricht is van nature een stijf gewricht dat maar enkele graden kan bewegen. Het vastzetten van dit gewricht heeft daarom meestal niet veel invloed op de functie van de voet.

Hoe verloopt een TMT-I-artrodese?

De specialist maakt meestal een wat langere snee over de bunion en het eerste middenvoetsbeentje. Een klein deel van het bot van de bunion wordt verwijderd, zonder het gewricht te beschadigen.

Daarna wordt het TMT-I-gewricht geopend en wordt het kraakbeen aan beide kanten van het gewricht verwijderd. Ook wordt een wigje bot weggenomen om de stand van het eerste middenvoetsbeentje te corrigeren. Hierdoor verbetert ook de stand van de grote teen.

De botdelen worden vervolgens in de juiste stand met schroeven aan elkaar vastgezet. Soms wordt voor extra stevigheid een plaat met schroeven gebruikt.

Als de grote teen na deze correctie nog niet recht genoeg staat, kan aanvullend een Akin-osteotomie worden uitgevoerd. Eventuele hamertenen kunnen tijdens dezelfde operatie worden behandeld.

Bij de rechtervoet, links op de foto, is de hallux valgus met een TMT-I-artrodese gecorrigeerd.

Links ziet u de rechtervoet vóór de operatie. Rechts is het TMT-I-gewricht in de gecorrigeerde stand met twee schroeven vastgezet.

Nabehandeling na een TMT-I-artrodese

De huid wordt met oplosbare hechtingen gesloten. Op de operatiekamer krijgt u eerst een drukverband. Dit wordt later op dezelfde dag vervangen door onderbeengips. U mag het been in deze eerste periode niet belasten.

Twee weken na de operatie krijgt u een gipsschoen. Hiermee mag u lopen en de voet zo veel belasten als aangenaam voelt. De gipsschoen wordt gedurende zes weken gedragen.

Daarna wordt het gips verwijderd en wordt een röntgenfoto gemaakt om te beoordelen of de botten voldoende stevig aan elkaar zijn gegroeid. Als de botgenezing voldoende is, kunt u een wijde schoen gaan dragen. De voet is na het verwijderen van het gips meestal nog duidelijk gezwollen.

Akin-osteotomie als aanvullende correctie

Wanneer wordt een Akin-osteotomie toegepast?

Een Akin-osteotomie is een aanvullende correctie die kan worden gecombineerd met een Chevron-osteotomie, Scarf-osteotomie of TMT-I-artrodese.

De specialist voert eerst de belangrijkste hallux-valguscorrectie uit. Daarna wordt beoordeeld of de grote teen recht genoeg staat. Als een aanvullende correctie nodig is, wordt ook het eerste kootje van de grote teen gecorrigeerd.

Hoe verloopt een Akin-osteotomie?

De specialist verwijdert een klein driehoekig stukje bot uit het eerste kootje van de grote teen. De twee botdelen worden stevig tegen elkaar geplaatst en met een schroef of een klein nietje vastgezet.

Hierdoor komt de grote teen nog wat rechter te staan. Het grote teengewricht blijft beweeglijk en de nabehandeling van de hoofdoperatie verandert niet door deze aanvullende ingreep.

Video over de Akin-osteotomie

Minimaal invasieve chirurgie bij hallux valgus

Bij een minimaal invasieve hallux-valgusoperatie worden enkele kleine sneetjes in de huid gemaakt. Met een kleine frees wordt bot van de bunion verwijderd en wordt het eerste middenvoetsbeentje doorgezaagd en verplaatst.

Een mogelijk voordeel van deze methode is dat de eerste fase van de revalidatie sneller kan verlopen. De techniek heeft echter ook nadelen. De specialist heeft via de kleine openingen minder zicht op de zenuwen, pezen en bloedvaten. Hierdoor kunnen deze structuren gemakkelijker beschadigd raken.

Deze methode is niet geschikt voor een ernstige scheefstand van de grote teen. Vanwege de risico’s wordt de minimaal invasieve hallux-valguscorrectie bij Xpert Clinics niet uitgevoerd.

Meer over minimaal invasieve hallux-valguschirurgie

Via de onderstaande knop leest u meer over deze operatiemethode en waarom deze niet in de kliniek wordt toegepast.

Lees meer

Hoe lang duurt het herstel na een hallux valgus operatie?

De eerste dagen na de operatie

Na de operatie krijgt u een drukverband, revalidatieschoen of gips. Welke bescherming nodig is, hangt af van de uitgevoerde operatie.

Probeer de eerste 24 uur zo min mogelijk te lopen en houd de voet zo veel mogelijk hoog. Dit helpt om pijn, zwelling en de kans op een nabloeding te verminderen.

Ook tijdens de eerste twee weken is het belangrijk om voldoende rust te nemen en de voet regelmatig hoog te houden. U mag alleen lopen en belasten voor zover dit volgens de instructies bij uw operatie is toegestaan.

Hoeveel pijn heeft u na een hallux valgus operatie?

Rond de operatie kan een plaatselijke verdoving rondom de enkel worden gegeven. Hierdoor voelt u de eerste uren na de operatie weinig of geen pijn. Daarnaast krijgt u pijnstillers voorgeschreven.

Niet iedereen ervaart de pijn op dezelfde manier. Gebruik de voorgeschreven pijnstillers volgens de instructies van uw behandelaar.

De voet hooghouden en koelen

Leg de geopereerde voet bij voorkeur iets hoger dan het hart. Dit kan bijvoorbeeld door op de bank een kussen onder het onderbeen te leggen. In bed kan een kussen onder het matras worden geplaatst, zodat de voet gedurende de nacht wat hoger ligt.

Koelen kan helpen om pijn en zwelling te verminderen. Hiervoor kan een speciale koelschoen, coldpack of ijs in een gesloten zak worden gebruikt. Leg ijs nooit rechtstreeks op de huid en zorg ervoor dat het drukverband of gips droog blijft.

Als het verband of gips niet nat mag worden, kunt u tijdens het douchen een speciale douchehoes gebruiken. Douchen op een krukje is vaak veiliger en maakt het gemakkelijker om de voet te ontzien.

Drukverband en wondcontrole

Na een Chevron- of Scarf-osteotomie blijft het drukverband meestal één week om de voet zitten. U mag het verband in deze periode niet zelf verwijderen. Het beschermt de wond en helpt om de grote teen in de gecorrigeerde stand te houden.

Ongeveer één week na de operatie vindt een wondcontrole plaats. Het drukverband wordt dan verwijderd. Na een Chevron- of Scarf-osteotomie wordt meestal een afneembare teenspica gemaakt.

Na een MTP-I- of TMT-I-artrodese wordt de voet met gips beschermd. De precieze gipsbehandeling verschilt per operatie en staat beschreven bij de betreffende operatietechniek.

De huid wordt meestal gesloten met oplosbare hechtingen. Deze hoeven doorgaans niet te worden verwijderd.

Hoe lang moet u een teenspica dragen?

Na een Chevron- of Scarf-osteotomie krijgt u meestal een afneembare teenspica. Dit spalkje houdt de grote teen tijdens het herstel in de gecorrigeerde stand.

De teenspica wordt meestal gedragen tot de controle bij de specialist, ongeveer acht weken na de operatie. U mag het spalkje afdoen om te douchen en om de voorgeschreven oefeningen te doen. Daarna brengt u de teenspica weer aan.

Als de teenspica vies is, kunt u deze wassen in een lauwwarm sopje met wasmiddel. Laat het spalkje goed drogen voordat u het opnieuw om de voet aanbrengt.

Een afneembare teenspica die de grote teen tijdens het herstel in de juiste stand houdt.

Oefeningen na een hallux valgus operatie

Welke oefeningen u mag doen, hangt af van de operatietechniek. Volg daarom altijd het oefenadvies van uw specialist of fysiotherapeut.

Oefeningen na een Chevron- of Scarf-osteotomie

Na een Chevron- of Scarf-osteotomie is het belangrijk om de beweeglijkheid van het grote teengewricht te onderhouden. Doe de voorgeschreven oefeningen drie keer per dag.

• Doe de teenspica tijdelijk af.
• Beweeg de grote teen met uw hand rustig omhoog en omlaag volgens de instructies van de fysiotherapeut.
• Beweeg ook de enkel regelmatig, bijvoorbeeld door met de voet de letters van het alfabet te schrijven.
• Breng de teenspica na de oefeningen opnieuw aan.

Het bewegen van de grote teen kan in het begin gevoelig of ongemakkelijk zijn. De fysiotherapeut of specialist geeft aan hoe ver u de teen moet bewegen en wanneer u de oefening moet aanpassen.

Oefeningen na een MTP-I- of TMT-I-artrodese

Na een artrodese mogen de vastgezette gewrichten niet worden geoefend. De botten moeten eerst stevig aan elkaar groeien. Houd u daarom nauwkeurig aan de instructies over bewegen en belasten.

Controles en röntgenfoto’s na de operatie

De controles verschillen per operatietechniek:

• na een Chevron- of Scarf-osteotomie vindt meestal na één week een wondcontrole plaats;
• de teenspica wordt meestal gedragen tot de controle rond acht weken na de operatie;
• rond acht weken na een Chevron- of Scarf-osteotomie wordt meestal een nieuwe röntgenfoto gemaakt;
• na een MTP-I- of TMT-I-artrodese wordt met een röntgenfoto gecontroleerd of de botten voldoende stevig aan elkaar zijn gegroeid voordat het gips wordt verwijderd of de belasting wordt uitgebreid.

Gemiddelde hersteltijden na een hallux valgus operatie

De onderstaande periodes zijn gemiddelden. Uw herstel kan afwijken door onder andere de operatietechniek, uw gezondheid, leeftijd, gewicht, rookgedrag, botkwaliteit en eventuele complicaties.

Wanneer u weer kunt werken, hangt ook af van uw werkzaamheden, reistijd en manier van reizen. Bespreek de werkhervatting met uw behandelaar en bedrijfsarts.

Verblijf in de kliniek
Operatie aan één voet	Meestal dagbehandeling
Operatie aan beide voeten	Vaak één overnachting
Rust en hooghouden
In de meeste gevallen	Ongeveer 2 weken
Hechtingen
In de meeste gevallen	Oplosbare hechtingen
Bescherming van de voet
Na een Chevron- of Scarf-osteotomie	Revalidatieschoen en teenspica, meestal ongeveer 8 weken
Na een MTP-I-artrodese	1 week drukverband en daarna ongeveer 6 weken een gipsschoen
Na een TMT-I-artrodese	Eerst onderbeengips en vanaf ongeveer 2 weken een gipsschoen gedurende 6 weken
Krukken
Na een Chevron- of Scarf-osteotomie	Als u dit zelf prettiger vindt of volgens het advies van uw behandelaar
Na een MTP-I- of TMT-I-artrodese	Tijdens de periode waarin de voet niet of beperkt mag worden belast
Werkhervatting
Zittend werk	Gemiddeld na 4 weken
Staand of lopend werk	Gemiddeld na 6 tot 8 weken
Zwelling van de voet
In de meeste gevallen	Gemiddeld ongeveer 12 weken
Schoenen na een Chevron- of Scarf-osteotomie
Revalidatieschoen	Meestal ongeveer 8 weken
Wijde schoen	Ongeveer 8 tot 12 weken na de operatie
Normale schoen	Meestal na meer dan 12 weken
Schoenen na een TMT-I- of MTP-I-artrodese
Wijde schoen	Ongeveer 8 tot 12 weken na de operatie
Normale schoen	Meestal na meer dan 12 weken
Resultaat van de operatie
Goed resultaat	Ongeveer 3 maanden na de operatie
Verdere verbetering	Ongeveer 6 maanden na de operatie
Best mogelijke resultaat	Ongeveer 12 maanden na de operatie

De genoemde periodes zijn indicaties. De instructies van uw eigen specialist zijn altijd leidend.

Welke klachten kunnen ontstaan na een hallux valgus operatie?

Na een hallux valgus operatie kunnen de oorspronkelijke klachten blijven bestaan of kunnen nieuwe klachten ontstaan. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met de stand van de grote teen, het grote teengewricht, de belasting van de voorvoet, het litteken of het gebruikte bevestigingsmateriaal.

Vaak is er nog een behandeling mogelijk. Daarvoor moet eerst worden onderzocht waar de klachten precies vandaan komen. Hieronder leest u meer over de meest voorkomende klachten na een hallux valgus operatie.

Veelvoorkomende klachten na de operatie

Op deze pagina worden de volgende klachten besproken:

• De grote teen staat nog steeds scheef
• Pijn in het grote teengewricht
• Een stijf groot teengewricht
• Pijn onder het grote teengewricht
• Pijn onder de bal van de voet
• Klachten aan het litteken
• Een pijnlijke of voelbare schroef
• De grote teen is te veel gecorrigeerd
• Chronische pijn in de geopereerde voet

De grote teen staat na de operatie nog steeds scheef

Onvoldoende correctie van de hallux valgus is helaas een probleem dat vaker voorkomt. Als de grote teen na de operatie nog steeds scheef staat, kan dit meerdere oorzaken hebben.

De gekozen operatietechniek kan achteraf onvoldoende correctie hebben gegeven. Ook kan er sprake zijn van instabiliteit van de gewrichten in de voet. Vooral bij jonge mensen met juveniele hallux valgus kan het moeilijk zijn om een blijvende correctie te bereiken.

Ook mensen boven de 65 jaar met een ernstige hallux valgus hebben een grotere kans dat de grote teen na de operatie opnieuw scheef gaat staan. Bij deze groep kan het soms beter zijn om het gewricht van de grote teen in een rechte stand vast te zetten. Daarmee is de kans op een hernieuwde scheefstand minimaal.

Meer over het vastzetten van het grote teengewricht

Via de onderstaande knop gaat u naar de uitleg over de MTP-I-artrodese.

Bekijk de MTP-I-artrodese

Als u ontevreden bent over het resultaat van een eerdere hallux valgus operatie, kunt u een second opinion aanvragen. Er is vaak nog een behandeling mogelijk.

Links ziet u een matige hallux valgus vóór de operatie. Rechts ziet u dezelfde voet na een hallux valgus operatie. De grote teen staat nog steeds enigszins scheef; met de operatie is onvoldoende correctie bereikt.

Pijn in het grote teengewricht na de operatie

Na een hallux valgus operatie kan het grote teengewricht om verschillende redenen pijnlijk zijn:

• het grote teengewricht kan stijf worden door slijtage of artrose;
• de doorbloeding van het bot kan verstoord zijn;
• een schroef kan in het gewricht uitsteken;
• er kunnen verklevingen in het gewricht zijn ontstaan.

Een stijf groot teengewricht na de operatie

Na een hallux valgus operatie wordt het grote teengewricht vaak iets stijver dan vóór de operatie. Als het gewricht veel stijver wordt, komt dit vaak doordat slijtage in het gewricht is ontstaan of doordat zich verklevingen hebben gevormd.

Slijtage van het grote teengewricht wordt vaker gezien bij mensen boven de 50 jaar. Verklevingen die na een operatie ontstaan, worden juist vaker gezien bij jongvolwassenen tot ongeveer 30 jaar.

Stijfheid kan ook een andere oorzaak hebben. Het eerste middenvoetsbeentje kan tijdens de operatie bijvoorbeeld langer zijn geworden doordat de zaagsnede erg schuin is geplaatst. Door deze verlenging ontstaat meer spanning van de pezen op het gewricht, waardoor het grote teengewricht stijver wordt.

Bij deze patiënte is het eerste middenvoetsbeentje na de operatie langer geworden dan het tweede middenvoetsbeentje. Links ziet u de voet vóór de operatie en rechts na de operatie.

Het grote teengewricht kan ook beschadigd raken als een schroef of metalen nietje gedeeltelijk in het gewricht is geplaatst. Door de bewegingen in het gewricht kan het bevestigingsmateriaal na verloop van tijd slijten of breken.

Bij de rechtervoet ziet u een metalen nietje dat is gebruikt voor een aanvullende Akin-osteotomie. Het nietje is tijdens de operatie gedeeltelijk in het gewricht geplaatst en is door de bewegingen later gebroken. Het stukje metaal heeft het gewricht verder beschadigd.

Pijn onder het grote teengewricht

Na een hallux valgus operatie kan pijn onder het grote teengewricht ontstaan. Onder dit gewricht liggen twee kleine botjes: de sesambeentjes. Deze botjes helpen bij het buigen van de grote teen.

Bij hallux valgus liggen de sesambeentjes vaak niet meer netjes onder het midden van het grote teengewricht. Na een operatieve correctie bevinden de sesambeentjes zich op een andere plaats onder het gewricht dan vóór de operatie.

Het lichaam moet wennen aan deze nieuwe positie en belasting. De klachten verdwijnen meestal vanzelf binnen zes tot twaalf maanden. In de tussentijd kunnen de klachten vaak worden verminderd met een steunzool.

Hier ziet u de onderzijde van de voet vóór een hallux valgus operatie. De sesambeentjes zijn rood omlijnd en liggen niet midden onder het grote teengewricht.

Pijn door een te lange schroef

Het kan voorkomen dat tijdens de operatie een net iets te lange schroef is geplaatst. De punt van de schroef bevindt zich dan in het gewricht tussen het eerste middenvoetsbeentje en een sesambeentje. Het sesambeentje kan hierdoor tijdens het bewegen langs de punt van de schroef schuren.

Een te lange schroef is vaak goed zichtbaar op een röntgenfoto van de zijkant van de voet of op een zogenaamde skyline-opname. Een gewone röntgenfoto van bovenaf laat dit probleem niet altijd goed zien.

Pijn onder de bal van de voet na de operatie

Bij een hallux valgus operatie wordt het eerste middenvoetsbeentje ten opzichte van de andere middenvoetsbeentjes in een andere stand geplaatst. Het doel is dat alle middenvoetsbeentjes na de operatie zo gelijkmatig mogelijk worden belast.

Soms komt het eerste middenvoetsbeentje tijdens de operatie iets hoger te staan. Dit bot wordt dan minder belast, terwijl vooral het tweede middenvoetsbeentje meer gewicht moet dragen. Hierdoor kan pijn onder de bal van de voet ontstaan. Dit wordt transfermetatarsalgie genoemd.

Het eerste middenvoetsbeentje is tijdens deze operatie onbedoeld hoger komen te staan. De andere middenvoetsbeentjes worden daardoor meer belast.

Pijn door een groter lengteverschil tussen de middenvoetsbeentjes

Het eerste middenvoetsbeentje kan tijdens de hallux valgus operatie ook korter worden. Het tweede middenvoetsbeentje wordt hierdoor in verhouding langer en wordt tijdens het staan en lopen zwaarder belast.

De houding waarin een skyline-röntgenopname van de voorvoet wordt gemaakt.

Pijn onder de bal van de voet kan meestal worden verminderd met steunzolen. Een steunzool helpt om de druk onder de voorvoet beter te verdelen.

Als het lopen op blote voeten veel pijn doet of vrijwel onmogelijk is, kan een nieuwe operatie soms een oplossing bieden. Bij deze operatie wordt geprobeerd het eerste middenvoetsbeentje opnieuw beter dragend te maken door het iets verder naar beneden te plaatsen.

Klachten aan het litteken na de operatie

Een litteken op de voet kan hinderlijk zijn doordat de schoen ertegen drukt. De plaats waar de operateur de huidsnede maakt, moet daarom zorgvuldig worden gekozen.

In de voet lopen veel kleine huidzenuwen. Een huidzenuwtakje kan tijdens de operatie beschadigd raken. Hierdoor ontstaat meestal een verdoofd gevoel in de huid rondom het litteken.

Soms raakt een beschadigd zenuwtakje verkleefd met het litteken of ontstaat een neuroom. Een neuroom is een pijnlijke, goedaardige verdikking van beschadigd zenuwweefsel.

Bij het bewegen van de grote teen wordt de huid rond het litteken opgerekt. Hierdoor kan spanning ontstaan op het verkleefde zenuwtje of neuroom. Met een kortwerkende proefverdoving kan worden onderzocht of het zenuwtje de oorzaak van de pijn is.

Als de verdoving goed werkt, kan het beschadigde zenuwtje operatief worden verwijderd. Na deze ingreep kan echter opnieuw een pijnlijk zenuwstompje ontstaan.

De rode lijn laat een plaats zien waar het litteken meer kans geeft op verkleving met een huidzenuw. Bij de zwarte lijn is deze kans kleiner.

Overmatige littekenvorming

Sommige mensen maken te veel littekenweefsel aan. Dit wordt keloïdvorming genoemd. Keloïdvorming is deels erfelijk bepaald en komt vaker voor bij mensen met een donkere huid. Ook een wondinfectie of problemen met de wondgenezing vergroten de kans op keloïdvorming.

Keloïd kan worden behandeld met lasertherapie. Om de kans op overmatige littekenvorming te verminderen, kan een gesloten wond worden behandeld met siliconen littekengel. Deze gel is verkrijgbaar bij de apotheek, maar wordt niet vergoed door de zorgverzekering.

Een pijnlijke of voelbare schroef op de voetrug

De meeste operateurs gebruiken schroeven die volledig in het bot verzinken. Vlak na de operatie is de schroef daarom meestal niet voelbaar. Bovendien is de voetrug in deze periode vaak nog gezwollen.

Als de zwelling in de maanden na de operatie afneemt, kan een hard of scherp plekje op de voetrug voelbaar worden. In de eerste maanden is dit vaak een scherpe botrand die nog verder moet afronden en niet de schroef zelf.

Na verloop van tijd kan de vorm van het bot veranderen en kan het bot iets zakken ten opzichte van de schroef. De schroef wordt hierdoor steeds beter voelbaar. Dit kan ook pas jaren na de hallux valgus operatie gebeuren.

Als de botten volledig zijn genezen, hebben de schroeven hun functie verloren. Een pijnlijke schroef kan dan operatief worden verwijderd. Het verwijderen van de schroef is meestal een relatief kleine ingreep met een korte hersteltijd. Over het algemeen bent u binnen enkele dagen hersteld.

Op deze röntgenfoto van de zijkant van de voet steekt de langste schroef uit. Dit kan drukklachten in schoenen veroorzaken.

De grote teen is te veel gecorrigeerd

Als de grote teen tijdens de operatie te veel is gecorrigeerd, staat de teen opnieuw scheef, maar dan in de andere richting. Dit wordt hallux varus genoemd.

Mensen met zeer soepele of hypermobiele gewrichten hebben hierop het grootste risico. De operateur moet tijdens de operatie een middenweg vinden tussen te weinig en te veel correctie.

Een overcorrectie kan ontstaan doordat de botten te ver zijn verplaatst of doordat de weke delen, zoals pezen en banden, te veel zijn losgemaakt.

Meer over hallux varus

Via de onderstaande knop leest u meer over de oorzaken en behandeling van een te ver gecorrigeerde grote teen.

Lees meer

Chronische pijn na een voetoperatie

Sommige mensen ontwikkelen na een voetoperatie een chronisch pijnsyndroom. We spreken van chronische pijn wanneer de klachten langer dan zes weken bestaan.

Chronische pijn ontstaat wanneer de hersenen de vele signalen uit het lichaam niet meer goed verwerken en ondanks herstel van het weefsel pijn blijven registreren. Deze complicatie kan ontstaan na een breuk of operatie aan de voet, maar komt gelukkig zeer zelden voor.

De voet kan opvallend warm of juist koud aanvoelen. Een warme voet is vaak ook rood, gezwollen of zweterig. Een koude voet kan paars, klam en vochtig zijn. Soms verandert ook de beharing op de voet.

Kenmerkend is dat de huid van de hele voet gevoelig kan worden, dus niet alleen het geopereerde gebied. Druk van schoenen, het gewicht van een dekbed of zelfs waterdruppels tijdens het douchen kunnen pijnlijk aanvoelen.

Deze klachten worden ook wel Complex Regionaal Pijn Syndroom genoemd, afgekort als CRPS. De behandeling kan langdurig zijn en wordt uitgevoerd door pijnspecialisten en revalidatieartsen.

Meer over chronische pijn na een voetoperatie

Via de onderstaande knop leest u meer over de kenmerken en behandeling van CRPS.

Lees meer

Welke complicaties kunnen ontstaan na een hallux valgus operatie?

Bij iedere operatie kunnen complicaties ontstaan, ook wanneer de specialist zorgvuldig werkt. Er bestaat een verschil tussen vermijdbare complicaties, die met een andere behandeling mogelijk voorkomen hadden kunnen worden, en onvermijdbare complicaties, die ook bij de best mogelijke behandeling kunnen optreden.

Voor patiënten is het vaak moeilijk om daartussen onderscheid te maken. Zelf kunt u het risico op complicaties verkleinen door te stoppen met roken en de voorschriften van uw behandelaar goed op te volgen.

Hieronder volgt een overzicht van de meest voorkomende complicaties, zoals die in de literatuur worden beschreven, met erachter het percentage van de geopereerden bij wie deze complicatie voorkomt.

* Deze complicatie komt veel vaker voor bij patiënten die roken.

Mogelijke complicaties van de operatie

Na een hallux valgus operatie kunnen onder andere de volgende complicaties ontstaan:

• problemen met de operatiewond (1-2%): wondinfectie (3%)* en een trage wondgenezing*;
• een pijnlijk of verkleefd litteken en een doof gevoel aan de binnenkant van de teen: 10-15%;
• een verdoofd gevoel van de huid rond het litteken. Het gevoel komt vaak gedeeltelijk terug, maar dit kan 1,5 jaar duren;
• stijfheid van de grote teen. Bij iedere hallux valgus operatie wordt de grote teen gemiddeld ongeveer 15 graden minder soepel. Meer dan 15 graden functieverlies wordt als complicatie beschouwd;
• pijn of eeltvorming onder de bal van de voet. Als het geopereerde middenvoetsbeentje korter is geworden, worden de daarnaast gelegen middenvoetsbeentjes zwaarder belast.

Bij deze voet is het eerste middenvoetsbeentje door de operatie fors verkort. Het tweede middenvoetsbeentje is hierdoor in verhouding veel te lang.

• een trombosebeen of longembolie (0,5%)*. Bij trombose raakt een bloedvat verstopt door een bloedprop. Het been kan hierdoor dik, rood en pijnlijk worden. Als het bloedpropje losschiet en in de longen terechtkomt, ontstaat een longembolie;
• een uitgestelde terugkeer naar dagelijkse activiteiten of werk;
• hallux varus: 1%*. De grote teen staat na de operatie scheef in de andere richting.

Een hallux varus na een hallux valgus operatie.

• een verstoorde botgenezing of het niet vastgroeien van de botten*;
• een doorbloedingsstoornis van het grote teengewricht, ook wel avasculaire necrose genoemd. De doorbloeding van het eerste middenvoetsbeentje raakt hierbij verstoord, waardoor het bot en het kraakbeen minder voeding krijgen en beschadigd raken*;
• onvoldoende correctie van de scheefstand of een hallux valgus die snel terugkomt;
• esthetische bezwaren. Het litteken kan opvallend zijn of er kan een grote ruimte tussen de eerste en tweede teen ontstaan. Dit wordt het vredesteken of V-teken genoemd.

Een grote ruimte tussen de eerste en tweede teen, ook wel het vredesteken of V-teken genoemd.

• een pijnlijke schroef. De botten worden meestal met één of twee schroeven vastgezet. Deze schroeven worden tijdens de operatie in het bot verzonken, maar kunnen maanden of jaren later toch gaan uitsteken doordat het bot rond de schroef zakt.

Links ziet u de schroef direct na de operatie volledig verzonken in het bot. Rechts ziet u dezelfde voet twee jaar later. Het bot rond de schroef is veranderd, waardoor de schroef iets uitsteekt.

• Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS), ook wel posttraumatische dystrofie of Südeckse dystrofie genoemd: zeer zeldzaam.

Klachten na een eerdere operatie laten beoordelen

Heeft u na een hallux valgus operatie aanhoudende of nieuwe klachten? Dan kan nader onderzoek nodig zijn om de oorzaak en mogelijke vervolgstappen te bepalen. Via de onderstaande knop kunt u een consult aanvragen.

Consult aanvragen

Veelgestelde vragen over hallux valgus en de operatie

Hieronder vindt u antwoorden op veelgestelde vragen over een hallux valgus operatie, het herstel en de keuze om wel of niet te opereren.

Uw hallux valgus laten onderzoeken

Heeft u pijn door een scheve grote teen of twijfelt u welke behandeling bij uw situatie past? Via de onderstaande knop vindt u een expertisepraktijk bij u in de buurt.

Vind een expertisepraktijk

Consult over een operatie of aanhoudende klachten

Wilt u advies over een mogelijke hallux valgus operatie of heeft u na een eerdere operatie nog klachten? Via de onderstaande knop kunt u een consult aanvragen.

Consult aanvragen